Waarom diplomatie beter werkt dan oorlogstaal en bewapening
3 Aug 2025 Tegenlicht Zomerpodcast
Er woedt een oorlog op het Europese continent en volgens NAVO-chef Mark Rutte hebben we nog maar drie opties: Russisch leren, emigreren naar Nieuw-Zeeland of herbewapening. Veel Europese landen kiezen voor de derde: herbewapening. En dus worden de defensiebudgetten op dit moment fors opgehoogd.
Volgens vredesactivist Willem de Haan zijn de dreigende woorden van Rutte vooral bedoeld om ons bang te maken. Want wie bang is, let niet meer op. Politici kunnen dan ingrijpend beleid doorvoeren, zoals onlangs tijdens de NAVO-top in Den Haag: de defensie-uitgaven werden verhoogd van twee naar vijf procent van het bbp. Waar deze enorme som geld (geschat tussen de 16 en 19 miljard euro per jaar) vandaan moet komen, is nog de vraag. Een nieuwe regering zal hierover moeten beslissen, maar de kans is aanwezig dat dit ten koste zal gaan van de sociale zekerheid, zorg en onderwijs.
Eind jaren zeventig werd De Haan als totaalweigeraar veroordeeld tot 18 maanden cel en sindsdien groeide hij uit tot één van de bekendste critici van het leger.
Veel mensen noemen De Haan naïef. Soms moet je je militaire tanden laten zien, vinden ze. Anders wordt er over je heen gelopen en kun je net zo goed meteen ‘op je rug gaan liggen’. En is oorlog in deze woelige tijden niet gewoon onvermijdbaar? De Haan: ‘Er is altijd een andere optie dan oorlog, maar dan zul je concessies moeten doen. Wat is bijvoorbeeld beter voor Oekraïne: een ellenlange strijd die alles verwoest, of het aangaan van vredesonderhandelingen met Rusland? Misschien moet Oekraïne dan een stuk land opgeven voor vrede, maar ik denk dat dit beter is dan een eindeloze oorlog. Ga altijd opzoek naar iets minder primitiefs dan met wapens schieten.’
