1. Oorlog Iran escaleert naar slag om olieprijs op wereldmarkt
De Amerikaanse regering heeft besloten om de sancties op Russische olie tot 11 april op te schorten. De formele sancties blijven in stand, maar worden -tijdelijk- opgeschort. Dat gebeurt om de wereldprijs van olie te drukken. Inmiddels heeft dat Rusland al meer dan 6 miljard dollar aan inkomsten opgebracht.
Kyiv Independent, 13 maart 2026, ‘The U.S. Treasury Department issued a temporary license on March 12 to allow countries to purchase Russian oil currently stranded at sea, in an effort to stabilize global energy prices as the war with Iran drives markets higher.’ Zie https://kyivindependent.com/us-grants-license-for-countries-to-buy-limited-russia-oil-for-30-days/.
- One senator said he believes the cost is higher since the figure didn’t include aspects like munitions replacement.
De Amerikaanse Senaat wilde nu wel eens weten wat die dikke week oorlog tegen Iran de Amerikaanse overheid heeft gekost. Daarom was er een geheime bijeenkomst met het ministerie van oorlog. Drie anonieme bronnen spreken van 11,6 miljard dollar. Maar daar zitten de vervangingskosten van de munitie kennelijk niet bij gerekend. Aldus een van de Senaatsleden.
NBC News, 12 maart 2026, ‘Defense Department officials told senators in a closed-door briefing Tuesday that they estimate the first six days of the war in Iran cost more than $11.3 billion, according to three sources familiar with the briefing.’ Zie https://www.nbcnews.com/politics/congress/first-6-days-iran-war-cost-11-billion-pentagon-tells-senators-rcna263060.
- Iran sends millions of oil barrels to China through Strait of Hormuz even as war chokes the waterway
Er is nu ook een antwoord op de vraag waarom China zo stil is over deze oorlog. Vanaf 28 februari, de dag dat de oorlog begon, is de uitvoer van olie (ook door de Straat van Hormoes) naar China gewoon doorgegaan. In die ruime week is voor een bedrag van ruim 11 miljard dollar aan olie naar China uitgevoerd. Iran en China hadden ook geanticipeerd op oorlog en waren al druk bezig de uitvoer/invoer op te hogen.
CNBC, 11 maart 2026, ‘Iran has sent at least 11.7 million barrels of crude oil through the waterway since the war began, all of which were headed to China, according to vessel-tracking data.’ Zie https://www.cnbc.com/2026/03/11/iran-ships-oil-china-strait-hormuz-closure-.html.
- Premier Jetten wil een ‘concreet uitgewerkt plan’ van de Fransen over mogelijke vervolgmissie in Straat van Hormuz
De blokkade van de Straat van Hormoes is dus partieel en tegen het Westen gericht. Daarom is het niet onlogisch dat Westerse landen plannen maken om militaire escortes te organiseren. Die vloot moet olietankers een veilige doorgang geven naar het Westen. Frankrijk werkt aan zulke plannen, en de G-7 dringt er op aan. Premier Jetten heeft gisteren zijn middagboterham in het Elysée genuttigd. Tussen de happen door ging het over Nederlandse deelname aan zo’n (riskante) escorteoperatie. Jetten wil eerst gedetailleerde plannen zien.
NRC, 11 maart 2026, ‘Hoewel Frankrijk en Nederland momenteel samenwerken in een ‘defensieve missie’ in het Middellandse Zeegebied (een Nederlands fregat ondersteunt een Frans vliegdekschip), toonde Jetten zich terughoudend over Macrons voorstel voor een internationale coalitie die de Straat van Hormuz zal beveiligen als „de meest hete” fase van de oorlog in het Midden-Oosten ten einde is.’ https://archive.ph/MccGa
(Zie ook G7 will Schiffsverkehr in Straße von Hormus durch Marine sichern, Die Zeit, 12 maart 2026, https://www.zeit.de/politik/ausland/2026-03/irankrieg-strasse-von-hormus-g7-marine)
- Commandant Keveling over de Cyprusmissie: ‘De Evertsen beschikt over alle wapensystemen die nodig zijn voor deze missie’, ondanks een niet-operationeel kanon
Er heeft zich al een Europese vloot gevormd voor de kust van… Israël, die formeel de Britse bases op Cyprus moet beschermen. Nederland heeft het fregat de Evertsen gestuurd. Een vraaggesprek met de kapitein.
NRC, 12 maart 2026, ‘Als je het telefoonnummer hebt, kun je gewoon bellen met de brug van het Luchtverdedigings- en Commandofregat Zr. Ms. Evertsen in de oostelijke Middellandse Zee.’ Zie https://archive.ph/Pka2g
- Klaver wil opheldering over niet-werkend kanon op Evertsen
Daarbij komt ook de onthulling van het AD aan bod over een kanon op het fregat dat het niet doet. ‘De Evertsen is na groot onderhoud in januari opnieuw gaan varen en het is bekend dat we een nieuw kanon hebben, dat nog niet is geïntegreerd’, aldus commandant Keveling. Jesse Klaver (GroenLinks-PVDA) heeft ‘opheldering gevraagd’ (Kamervragen gesteld en daarvan melding aan de krant). Een kanon moet kunnen schieten.
Leidsch Dagblad, 12 maart 2026, ‘GroenLinks-PvdA wil opheldering van het kabinet over berichtgeving dat het kanon op Zr. Ms. Evertsen niet werkt. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat meedoen aan een missie in het oosten van de Middellandse Zee om Cyprus en het NAVO-grondgebied te beschermen.’ Zie https://www.leidschdagblad.nl/binnenland/klaver-wil-opheldering-over-niet-werkend-kanon-op-evertsen/141427290.html.
- Europe fears war on Iran draining US weapons meant for Ukraine
Oekraïne begint zich zorgen te maken over de hoeveelheid Amerikaanse wapens die nog beschikbaar zijn voor Oekraïne, nu de oorlog in Iran prioriteit krijgt. Voor de goede orde: Die Amerikaanse wapens komen nog steeds naar Oekraïne, maar op rekening van Europese landen. De naaste toekomst van de leverantie lijkt af te hangen van duur en verloop van de oorlog in Iran.
Al Mayadeen, 12 maart 2026, ‘European officials warn the US-Israeli war on Iran could drain weapons stocks and disrupt arms supplies that Europe planned to provide to Ukraine. European officials are increasingly concerned that the US-Israeli war on Iran could disrupt arms supplies intended for Ukraine.’ Zie https://english.almayadeen.net/news/politics/europe-fears-war-on-iran-draining-us-weapons-meant-for-ukrai
- Nooteboom gaat samen met Rheinmetall trailersysteem ontwikkelen voor de defensiemarkt
Hoe werkt de militarisering van de economie? Rheinmetall doet een bestelling bij een civiel Nederlands metaalbedrijf.
Financieel Dagblad, 12 maart 2026, ‘De Gelderse trailerbouwer Nooteboom heeft een samenwerkingsverband gesloten met het Duitse defensieconcern Rheinmetall. Ze gaan trailersystemen voor zwaar materieel ontwikkelen, produceren en verkopen.’ Zie https://archive.ph/Ed7lh
- „Die nehmen euch die Zukunft weg“: Jugendoffizier und Kriegsdienstgegner diskutieren an Berliner Schule
Twee scholierenstakingen tegen de dienstplicht in Duitsland in de afgelopen maanden leiden tot een vlucht van ‘goedgekeurde’ debatten over oorlog en dienstplicht. Zoals in een afgeladen aula op een Berlijnse school.
Berliner Zeitung, 13 maart 2026, ‘Jugendoffizier, Friedensethikerin, Kriegsdienstgegner und Influencer auf einem Podium: In Neukölln zeigt sich, wie aufgeladen die Wehrdienst-Frage inzwischen ist.’ Zie https://archive.ph/NDotj#selection-613.1-1223.428.
- Wat oorlog echt betekent, begrijpen mijn leerlingen gelukkig niet
Wat maakt een geëngageerde leraar geschiedenis in Nederland zoal mee, met een klas vol jongelui die binnenkort een enquête over geschiktheid voor de militaire dienst mogen/moeten invullen.
Leeuwarder Courant, 12 maart 2026, Hendrik Atze van Doezum, ‘De oorlog in Iran is het gesprek van de dag. Leerlingen worden overspoeld met filmpjes van straaljagers en raketten. Ik hoop dat ze oorlog nooit helemaal zullen begrijpen.’ Zie https://lc.nl/opinie/oorlog-iran-vs-dienstplicht-hendrik-atze-van-doezum-opinie-48677105.html.
Weekendtips
– Iran, Week One
London Review of Books, Tom Stevenson, 6 maart 2026, ; The attack launched on Iran by the US and Israel on 28 February was a textbook case of international aggression, justified in only the most cursory fashion by fictional Iranian threats and undertaken with no clear aims and no clear demands or terms’. Zie https://www.lrb.co.uk/the-paper/v48/n05/tom-stevenson/iran-week-one
– Veertig landen presenteren nieuwe acties tegen Israëls straffeloosheid en bezetting
The Rights Forum, 6 maart 2026, ‘Niet eerder participeerden zoveel staten in een bijeenkomst van The Hague Group, de groep landen die rechtvaardigheid voor de Palestijnen bepleit. Dat twee landen uit de groep stapten geeft aan hoe groot de uitdagingen zijn.’ Zie https://rightsforum.org/veertig-landen-presenteren-nieuwe-acties-tegen-israels-straffeloosheid-en-bezetting/
– Iran Could Retrieve Uranium at Site U.S. Bombed Last Year, Officials Say
New York Times, 7 maart 2026, ‘The fate of the highly enriched uranium and the options for securing it have become critical issues for the Trump administration.’ Zie https://archive.ph/fe0FL
– Greenland in the US Grand Strategy: Keeping the EU and PESCO Out
Countercurrent, 8 maart 2026, ‘There is one objective the US cannot secure in Greenland under the current status quo, and that is to keep out the EU’s newly established defence cooperation, called Permanent Structured Cooperation (PESCO).’ Zie https://countercurrents.org/2026/03/greenland-in-the-us-grand-strategy-keeping-the-eu-and-pesco-out/.
– Iran: Muss die Nato eingreifen, weil Trump die Lust verliert?
Berliner Zeitung, 9 maart 2026, / Im Iran-Krieg stellt sich die Frage: Muss die Nato eingreifen, wenn Donald Trump wegen der hohen Benzinpreise aussteigt? Für Europa wird es dann kritisch.’ Zie https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft-verantwortung/iran-muss-die-nato-eingreifen-weil-trump-die-lust-verliert-li.10023413.
– The Nuclear Question | James K. Galbraith
Defend Democracy Press, 9 maart 2026, ‘With Cuba (1962) as the greatest exception, the role played by the nuclear question usually remained in the shadows for decades, to be discussed quietly when documents are declassified and the surviving participants are old. This leaves the impression that the danger was remote, and the world more stable, than was the case.’ Zie https://www.defenddemocracy.press/87373-2/
– JA21-motie moet omstreden radarprocedure Herwijnen repareren, tegenstanders spreken van een ‘listige truc’
AD, 9 maart 2026, Tweede Kamerlid Annabel Nanninga (JA21) wil met een motie alsnog de ontbrekende toestemming van de Tweede Kamer regelen voor de komst van het militaire radarstation in Herwijnen. Daarmee moet een juridisch gat worden gedicht, maar tegenstanders vrezen dat deze ‘listige truc’ juist meer vertraging veroorzaakt.’ Zie https://www.ad.nl/west-betuwe/ja21-motie-moet-omstreden-radarprocedure-herwijnen-repareren-tegenstanders-spreken-van-een-listige-truc~adb6770d/.
– Trump Advisers Urge Him to Find Iran Exit Ramp, Fearing Political Backlash
The Wall Street Journal, 9 maart 2026, ‘President Trump said he was eyeing a quick end to the war in Iran, as some of his advisers privately urged him to look for an exit plan amid spiking oil prices and concerns that a lengthy conflict could spark political backlash.’ https://www.wsj.com/world/middle-east/trump-advisers-urge-him-to-find-iran-exit-ramp-fearing-political-backlash-562fef1e
– Chinesischer Ex-Diplomat: „Ein großer Iran-Krieg zwingt uns zu handeln“
Berliner Zeitung, 9 maart 2026, Iran-Krieg, ‘Wirtschaftsflaute, zerfallende Weltordnung: Der Ex-Diplomat Cui erklärt Chinas Reaktion – und warum Peking nicht auf russisches Öl setzen will.’ Zie https://www.berliner-zeitung.de/politik-gesellschaft/geopolitik/energie-china-diplomat-iran-russland-deutschland-afd-krieg-li.10023021
– South Korea says it cannot stop US forces from redeploying weapons to Middle East
Al-Monitor, 10 maart 2026, ‘South Korea cannot stop Washington from redeploying some weapons stationed in the country, President Lee Jae Myung said on Tuesday, after reports that U.S. Patriot missile defence systems were being sent to the conflict in the Middle East.’ Zie https://www.al-monitor.com/originals/2026/03/south-korea-says-it-cannot-stop-us-forces-redeploying-weapons-middle-east
– Soaring fuel prices expected to cast long shadow across US economy
Financial Times, 10 maart 2026, ‘Industries from farming to airlines face long-term higher costs and will raise customer prices in response. The US energy department has warned petrol and diesel prices are unlikely to recede to prewar levels until mid-2027 at the earliest, ratcheting up costs for industries from trucking and farming to airlines and retailers.’ Zie https://archive.ph/XTFIc.
– Spanje bewijst dat Europa meer is dan Trumps echo
Financieel Dagblad, 10 maart 2026, ‘Toen de Verenigde Staten en Israël Iran aanvielen, spraken de traditionele grootmachten van Europa (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland) in bewoordingen zo voorzichtig dat ze grenzen aan het onbegrijpelijke. En wat gezegd werd, was een echo van Amerika.’ https://fd.nl/opinie/1588531/spanje-bewijst-dat-europa-meer-is-dan-trumps-echo
– Trump’s Iran war will reinforce North Korea’s view that nuclear weapons are the only path to security
The Guardian, 10 maart 2026, ‘North Korea’s launch last week of a missile from a naval destroyer elicited an uncharacteristically prosaic analysis from the country’s leader, Kim Jong-un. The launch was proof, he said, that arming ships with nuclear weapons was “making satisfactory progress”. Zie https://archive.ph/tebsy
– ‘World War III is already underway’: Zelensky advisor Mykhailo Podolyak on what the new Middle East war means for Ukraine
Meduza, 10 maart 2026, ‘To discuss how the two wars are connected, Meduza spoke with senior Ukrainian presidential adviser Mykhailo Podolyak.’ Zie https://meduza.io/en/feature/2026/03/10/world-war-iii-is-already-underway-zelensky-advisor-mykhailo-podolyak-on-what-the-new-middle-east-war-means-for-ukraine.
– Trump’s revolutionary sense of time is changing politics
Financial Times, 11 maart 2026, Ivan Krastev, ‘The French Revolution inaugurated a new calendar. The Russian Revolution promised that the future would reorder the past. But the essence of the Trumpian revolution is something stranger: the implosion of time itself. Trump shows no interest in anything that has happened before him and is unconcerned with what will transpire after him.’ Zie verder https://archive.ph/yYrCs#selection-1553.0-2009.3
– ‘Niet het internationaal recht schiet tekort, maar staten en politici’
NRC, 11 maart 2026, ‘Ter rechtvaardiging van de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran wordt veelvuldig gezegd dat het internationaal recht tekortschiet. NRC polste acht rechtsgeleerden. „Een ‘moreel juiste’ oorlog? We leven niet in de tijd van de kruistochten.” Zie verder https://archive.ph/0aX3B
– Militarisme is absurd, de toekomst is aan pacifisme
Joop.nl, Wessel Visser Vredesbeweging Pais, 11 maart 2026, ‘Het militarisme is zo populair dat we de jaarlijkse € 50 miljard militaire uitgaven gaan betalen met fors lagere uitgaven voor sociale zekerheid en gezondheidszorg en hogere belastingen. Hoe kan het militarisme zo populair zijn als het overduidelijk zo absurd, zo irrationeel is? Een paar opmerkingen over de zeldzame naïviteit van het militarisme.’ Zie https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/militarisme-is-absurd-de-toekomst-is-aan-pacifisme
– Directeur vredesorganisatie Pax: ‘Nederland had onmiddellijk afstand moeten nemen van de oorlog, net zoals Spanje heeft gedaan’
Trouw, 11 maart 2026, ‘Een Nederlands fregat ondersteunt een Frans vliegdekschip dat bondgenoten beschermt in de oorlog in het Midden-Oosten. Vredesorganisatie Pax maakt zich daarover grote zorgen. Ze is bang dat Nederland zich in de oorlog met Iran laat rommelen.’ Zie https://archive.ph/ENKxf.
– Selenskyj triumphiert nach Trump-Spitze: „Ukraine hat jetzt Karten in der Hand“
Berliner Zeitung, 11 maart 2026, ‘Noch vor einem Jahr habe man ihm im Weißen Haus gesagt, die Ukraine habe keine Karten in der Hand. Heute sieht sich Selenskyj in einer anderen Position.’ Zie https://www.berliner-zeitung.de/news/selenskyj-triumphiert-nach-trump-spitze-ukraine-hat-jetzt-karten-li.10023821
– US‑Militär überrascht: Wie Iran im Krieg gegen USA und Israel seine Taktik verändert
Berliner Zeitung, 11 maart 2026, ‘Elf Tage Krieg, und das Bild, das Washington zeichnen will, bekommt Risse. Seit dem 28. Februar bombardieren die Vereinigten Staaten und Israel gemeinsam iranische Ziele – Nuklearanlagen, Militärinfrastruktur, Kommandozentralen. Die Tötung des Obersten Führers Ali Chamenei gleich zu Beginn der Operation sollte das Signal sein: ein enthaupteter Staat, ein gelähmter Gegner. Doch Iran reagiert nicht wie ein gelähmter Gegner.’ Zie https://www.berliner-zeitung.de/news/usmilitaer-ueberrascht-wie-iran-im-krieg-gegen-usa-und-israel-seine-taktik-veraendert-li.10023973
– Iran’s leaders have every reason to believe they’re succeeding
The Telegraph, 12maart 2026, ‘Thirteen days into the war, the regime has not only survived Trump’s firepower, but has embarked on a strategy of total retaliation.’ Zie https://archive.ph/ePjIc#selection-2173.4-3595.135.
– Military briefing: the closest US-Israel war yet
Financial Times, 12 maart 2026, Not since the Suez Crisis has the IDF fought alongside an ally in a major military offensive. After the US and Israel launched a surprise attack against Iran, billboards sprang up across Tel Aviv with the Hebrew tagline: “Together we will win.” Zie https://archive.ph/RsPO5
Guido van Leemput
