- Oekraïne heeft een mobilisatieprobleem
De lezers van Vredespolitiek weten het al lang dat Oekraïne een mobilisatieprobleem heeft dat het ‘nationale project’ bedreigt. Een steeds groter deel van de bevolking wenst niet aan de bevrijding van het grondgebied deel te nemen. Dit probleem is aanvankelijk ontkend of klein gehouden, maar sinds de keiharde kritiek van de afgezette minister Fedorov op de verschrikkelijke praktijken in het Oekraïense leger is dat niet langer vol te houden. Naar mijn weten is voor het eerst een reportage in een Nederlands dagblad, de Volkskrant, in Oekraïne zelf over een intern probleem van dat arme land. Zie 4.
Afgelopen weekend werd bekend dat drones die in Groot-Brittannië zijn geproduceerd door Oekraïne zijn gebruikt op doelen in Rusland. Rusland dreigt met ‘gevolgen’. Ik merk even terzijde op dat afgelopen weken ook een bericht bekend werd over de kruisraketten van het Hengelose bedrijf Destinus, waarvan de brokstukken in Rusland werden aangetroffen. Daarover zijn nog geen ‘gevolgen’ aangekondigd. Zie 5.
Een fascinerend bericht over achterdeur-diplomatie, track 2 over een Amerikaanse russofiele kunstliefhebber die er door de Amerikaanse regering op uit is gestuurd om nadere contacten te smeden. Meneer Cook heeft er van genoten, zoveel is zeker. Zie 6.
Het Memorandum of Understanding tussen de VS en Iran is verlopen. Het gold 60 dagen teneinde een echte vredesdeal te smeden. Dat is mislukt en inmiddels is het wederzijdse borstgeroffel (the drums of war) weer te horen in de verre omtrek. Zie 7.
Maar ja, de VS hebben heel van wat hun kruit verschoten in maart van dit jaar. Inmiddels krijgt Raytheon een vet contract (22,9 miljard dollar) voor de bouw van meer Tomahawk-kruisraketten. Zie 8.
In Jeruzalem heeft Jared Kushner Nethanyahu toestemming gegeven de gevechten in Gaza desgewenst op te voeren. Maar er moet wel fatsoenlijke riolering komen. Zie 9.
Breedvoerige analyses en speculaties over de betekenis van het overbrengen van de George Washington van Azië naar het Midden-Oosten. En natuurlijk over het afschalen van de oefeningen met Zuid-Korea. Zie voor een voorbeeld nr 10.
De VS hebben de NAVO-bondgenoten een vragenlijst gestuurd om de loyaliteit te meten. Zie 11.
Inmiddels wint de Joint Expedionary Force verder aan betekenis. Zie daarvoor 12.
CDA afdelingen in Noord-Holland willen dat versterking van een brug uit militaire middelen wordt betaald. Zie 13.
En Natuurmonumenten zijn het niet eens met de Defensieplannen en stellen voor nu te gaan polderen, handjeklappen of uitruilen. Zie 14.
Tenslotte over de vraag wat veiligheid is een artikel in Trouw van Denker der Nederlanden David Van Reybrouck. Hij stelt ‘Dit is de zomer van de waarheid’, met daarin de volgende zin ‘Nationale en Europese overheden moeten opnieuw werk maken van veel ambitieuzer en coherenter klimaatbeleid, vergelijkbaar met het animo dat nu voor defensie-uitgaven heerst. Bosbranden zijn een veel reëler gevaar dan een Russische invasie.’ Zie voor alles
De ontwikkelingen van 17 augustus 2026 aan het front in Oekraïne volgens het ISW via de link https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-august-17-2026/. Dit zijn hun hoofdconclusies:
- Russia is expanding launch sites for its long-range strike drones along the border with Ukraine and Belarus, likely to intensify its strikes against Ukraine and possibly NATO.
- A likely Russian strike vehicle — reportedly a Russian Banderol cruise missile / loitering munition — crashed in a corn field in Moldova on August 17, further demonstrating how the Kremlin has accepted the risk of Russian strike vehicles hitting countries bordering Ukraine during Russian strikes against western Ukraine.
- Russia’s intensified missile strike campaign against Ukraine reportedly contributed to record high monthly civilian casualties in July 2026.
- Ukrainian sources provided an updated battle damage assessment (BDA) of a recent Ukrainian strike against Rostov Oblast. Russia launched 128 drones against Ukraine overnight.
- Neither Russian nor Ukrainian forces advanced on August 17.
- Herhaalbericht Kom maandag 24 augustus om 18 uur naar het Spui Amsterdam voor het 92e vredesprotest!
Met sprekers, dichters, muziek en twee minuten stilte protesteren we maandag 24 augustus van 18.00 tot 19.00 uur opnieuw op het Spui in Amsterdam tegen het bloedvergieten, bombardementen op civiele en militaire installaties en onophoudelijk sterven in de loopgraven.
Al meteen na de brute overval van Rusland op Oekraïne op 24 februari 2022 riepen wij onze Europese leiders op om in actie te komen en met onderhandelingen en diplomatie zo snel mogelijk een einde te maken aan het zinloze sterven en lijden. Ruim vier jaar later organiseren we dit protest voor de 92e keer. Zie verder https://www.stopdeoorlogamsterdam.nl/
- Herhaalbericht. Stop de oorlogskoorts
Zondag 27 september 2026, 13:00, De Dam, Amsterdam. Nationaal vredesprotest.
- Stop de militarisering en de sociale afbraak; 2. Geen steun voor Amerikaanse en Israëlische agressieoorlogen, oorlogsmisdaden en genocide; 3. Vrede in Europa;
Voor een onafhankelijke Nederlandse vredespolitiek.
Wij eisen een radicale koerswijziging: weg van militarisering en escalatie, en richting vrede, diplomatie, sociale veiligheid en een onafhankelijke Nederlandse vredespolitiek. Zie verder voor veel meer; https://www.stopdeoorlogskoorts.nl/
- Na ruim vier jaar strijd schuurt de mobilisatie van militairen in Oekraïne: ‘Het zou niet zo moeten zijn dat er ook een interne vijand is’
Volkskrant, 18 augustus 2026, ‘Geen onderwerp ligt zo gevoelig in Oekraïne als de mobilisatie voor het leger. Maar duidelijk is: die moet efficiënter. Video’s van gewelddadige aanhoudingen gaan rond, twee miljoen mannen worden gezocht wegens ontwijking en het aantal deserteurs is groot.’ Zie verder de bijlage of https://archive.ph/Xzj76
- Russia warns UK of ‘consequences’ over reports Ukraine using British drones in attacks
The Guardian, 18 augustus 2026, ‘Moscow has threatened the UK with “consequences” after reports that British drones have been used to strike targets on Russia’s mainland for the first time. Ukraine used drones made by two UK companies as part of a so-called deep strike campaign.’ Zie verder de bijlage of https://www.theguardian.com/world/2026/aug/18/moscow-warns-uk-over-reports-ukraine-using-british-drones-to-attack-russia.
- Trump ballroom official held quiet Kremlin talks
Financial Times, 18 augustus 2026, ‘The US official overseeing Donald Trump’s contentious White House ballroom extension held talks with Kremlin officials in Russia this summer as part of a quiet diplomatic mission, according to people familiar with the matter. Rodney Mims Cook Jr, chair of the US Commission of Fine Arts, was given a diplomatic passport and extensive briefings before attending Vladimir Putin’s flagship economic forum in St Petersburg in June, where he met Kremlin officials and was assigned a diplomatic security detail, the people said.’ Zie verder de bijlage of https://archive.ph/szsii.
- Iran signals readiness for ‘US ground operations’ as strategy shifts gear
Al Jazeera, 17 augustus 2026, Iranian authorities have signalled they could shift to a more offensive approach to the war with the United States as a Memorandum of Understanding (MoU) with Washington expires. Iran’s more offensive posture comes after Trump commented that the US would soon make the Strait of Hormuz its territory.’ Zie verder de bijlage of https://www.aljazeera.com/news/2026/8/17/iran-signals-readiness-for-us-ground-operations-as-mou-expires.
- US Military Awards Raytheon With $22.9 Billion Contract To Ramp Up Tomahawk Missile Production
Antiwar.com, 17 augustus 2026, ‘Raytheon has landed a massive $22.9 billion contract with the US military to dramatically ramp up the production of Tomahawk missiles, as US arms makers continue to cash in on the US-Israeli war against Iran.’ Zie verder de bijlage of https://news.antiwar.com/2026/08/17/us-military-awards-raytheon-with-22-9-billion-contract-to-ramp-up-tomahawk-missile-production/.
- Kushner-Netanyahu Talks Allow Continued Israeli Strikes in Gaza, Source Says
Haaretz, 17 augustus 2026, ‘A meeting between Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu and U.S. envoy Jared Kushner on Monday ended with an agreement to allow Israel to continue carrying out targeted strikes in Gaza for now, even as the sides say they seek to advance a broader plan for the territory’s reconstruction. The reported agreement comes after Israel’s political leadership instructed the military earlier this month not to carry out targeted killings in Gaza without the IDF chief of staff’s approval. The sides also agreed to launch sanitation infrastructure works.’ Zie verder de bijlage of https://archive.vn/QLwKS.
- Donald Trump’s cuts to military drills stir doubts about US resolve in Asia
Financial Times, 18 augustus 2026, ‘Donald Trump’s decision to scale back joint military exercises with South Korea has deepened concerns about US reliability among Indo-Pacific allies who were already nervous about his rhetoric on Taiwan. Decision comes as Pentagon pulls ships from Indo-Pacific to Middle East and Iran war depletes weapons stockpiles.’ Zie verder de bijlage of https://archive.ph/oeyYN (zie ook Trump haalt uit naar bondgenoot Zuid-Korea en paait de dictator van Noord-Korea, NRC, 17 augustus 2026, https://archive.ph/p2Hul#selection-1227.3-4669.351 en Trump’s Iran strategy opens Pacific security gap, Axios, 17 augustus 2026, https://www.axios.com/2026/08/17/us-allies-pacific-aircraft-carrier-gap).
- VS test loyaliteit Navo-bondgenoten, Finse president bevestigt: ‘Ik zie dit niet als druk’
BNR, 17 augustus 2026, ‘De Verenigde Staten ondervragen NAVO-bondgenoten inderdaad over hun steun voor Amerikaanse doelstellingen, zegt Finland. Het land heeft een vragenlijst gekregen over bijvoorbeeld Amerikaans optreden in het Midden-Oosten en het kopen van Amerikaanse wapens, op een moment dat de VS nadenken of en waar uit Europa ze beschermende troepen willen weghalen.’ Zie verder de bijlage of https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10608374/vs-test-loyaliteit-navo-bondgenoten-finse-president-bevestigt-ik-zie-dit-niet-als-druk.
- Navo-kritiek van Trump geeft vleugels aan militair verbond ‘Joint Expeditionary Force’
Financieel Dagblad, 17 augustus 2026, ‘Het was een hoogst opmerkelijke toespraak die de Britse generaal Gwyn Jenkins eind april in Londen afstak. De ‘First Sea Lord’ van de Britse marine kondigde aan dat hij met negen andere landen, waaronder Nederland, een gezamenlijke zeemacht wil oprichten.’’ Zie verder de bijlage of https://fd.nl/politiek/1606807/navo-bashing-trump-geeft-vleugels-aan-maritieme-joint-expeditionary-force.
- CDA wil defensiebudget inzetten voor veiligere N9 bij Sint Maartensvlotbrug
Noordkop247, 17 augustus 2026, ‘Het CDA vraagt staatssecretaris Boswijk om te onderzoeken of het defensiebudget kan worden ingezet voor een omlegging van de N9 bij Sint Maartensvlotbrug. De rijksweg loopt daar dwars door het dorp en kruist een storingsgevoelige vlotbrug, wat volgens het CDA al jaren voor gevaarlijke situaties en opstoppingen zorgt.’ Zie verder de bijlage of https://noordkop247.nl/nieuws/cda-wil-defensiebudget-inzetten-voor-veiligere-n9-bij-sint-maartensvlotbrug/.
- Natuurorganisaties bezorgd over nieuwe plannen Defensie
BNNVARA.nl, 14 augustus 2026, ‘Natuurmonumenten en LandschappenNL maken zich ernstig zorgen over nieuwe plannen voor uitbreiding van militaire oefeningen door heel Nederland. Defensie heeft deze plannen vorige maand ter inzage gelegd.’ Zie verder de bijlage of https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/natuurorganisaties-bezorgd-over-nieuwe-plannen-defensie.
Colofon:
Vredespolitiek verschijnt elke werkdag en wordt samengesteld door Guido van Leemput met dagelijkse medewerking van Kees Kalkman en diverse los-vaste tipgevers.
Voor meer berichten, met name over bewapening, als deze zie ook Vredessite.nl; https://vredessite.nl/index.php.
Bij 4. Na ruim vier jaar strijd schuurt de mobilisatie van militairen in Oekraïne: ‘Het zou niet zo moeten zijn dat er ook een interne vijand is’
Volkskrant, 18 augustus 2026, https://archive.ph/Xzj76
Geen onderwerp ligt zo gevoelig in Oekraïne als de mobilisatie voor het leger. Maar duidelijk is: die moet efficiënter. Video’s van gewelddadige aanhoudingen gaan rond, twee miljoen mannen worden gezocht wegens ontwijking en het aantal deserteurs is groot.
Het begon als een alledaagse mobilisatie in Kyiv. De 43-jarige Roman Sopin ging de metro nietsvermoedend in als makelaar, op weg naar een klant, werd binnen aangehouden door twee rekruteringsagenten van het leger, en kwam de metro uit als aanstaand militair, op weg naar het front.Bovenkant formulier
Maar Roman Sopin zou het front nooit bereiken. Een dag na zijn aanhouding lag hij met een gespleten schedel op de operatietafel van een ziekenhuis. Hij was ‘gevallen’ in het rekruteringscentrum, zei een medewerker van het centrum over de telefoon tegen Sopins moeder. ‘Een epileptische aanval’, noteerde een politieagent in een verslag over Sopins dood.
Tien maanden later voert zijn moeder een juridische strijd om de waarheid boven tafel te krijgen over de dood van haar zoon. ‘Hij had helemaal geen epilepsie’, zegt Larysa Sopina in een park naast haar flat in Kyiv. ‘In het medische rapport staat juist dat mijn zoon is overleden door een klap met een hard voorwerp.’
Sopins dood behoort tot een snel oplopend aantal incidenten bij de Oekraïense mobilisatie, de gedwongen rekrutering van mannen tussen 25 tot 60 jaar om het land te verdedigen tegen het Russische invasieleger. De Oekraïense ombudsman Dmytro Loebinets stelt in het afgelopen jaar zesduizend klachten te hebben ontvangen over overtredingen bij de mobilisatie, terwijl dat er in 2022 slechts achttien waren. Dit jaar komen er nog meer klachten binnen.
Gewelddadige aanhoudingen
De militaire rekruteringsdienst wordt beschuldigd van het gebruik van geweld, het eisen van steekpenningen en het oppakken van mannen die uitgezonderd zijn van de mobilisatie, zoals mensen met medische aandoeningen. Video’s van gewelddadige aanhoudingen gaan rond op sociale media. De reputatie van de rekruteringsagenten kreeg deze zomer nog een knauw, toen bleek dat agenten in de stad Oezjhorod burgers wekenlang onrechtmatig vasthielden in een gymzaal en ze vastbonden aan rekken.
‘Het gaat niet meer om individuele gevallen, het wordt systematisch’, zegt advocaat Alina Sydor, die gespecialiseerd is in mobilisatieregels. Ze stelt dat agenten de rechten van mannen steeds vaker aan hun laars lappen bij rekruteringen. ‘Het lijken wel kidnappingen’, zegt ze. De rekruteringsdienst laat haar nog zelden toe tot haar cliënten. Sydor: ‘Het probleem is dat de rekruteringsagenten ongecontroleerde macht hebben.’
Het gedrag van de dienst ondermijnt de landsverdediging, zeggen critici. ‘Als mijn zoon gesneuveld was aan het front, zou dat pijnlijk zijn geweest, maar dan wist ik tenminste waarom hij was gestorven’, zegt Sopina, die de mobilisatie noodzakelijk acht. ‘We weten allemaal wie de vijand is: Poetin, Rusland. Het zou niet zo moeten zijn dat er ook een interne vijand is.’
Maar de onvrede over gedragingen van de rekruteringsagenten is slechts één kant van een groter en complexer probleem: een tekort aan militairen om het land overeind te houden tegen het grotere Russische leger.
Een andere kant van het probleem: mannen die massaal oproepbrieven van het leger negeren, zich verstoppen voor rekruteringsagenten en soms zelf geweld gebruiken als ze worden staande gehouden. In de eerste vier maanden van dit jaar werden zeker 118 rekruteringsagenten aangevallen. Een van hen werd doodgestoken.
Pijnlijke statistieken
Er is geen onderwerp in Oekraïne dat zo ingrijpend en tegelijkertijd zo gevoelig is als de mobilisatie. Oekraïners praten er niet graag over. Het leger ook niet. De legerleiding en de politie, die de rekruteringsagenten begeleidt op straat, weigerden verzoeken van de Volkskrant om verslag te doen van een patrouille door rekruteringsagenten.
Maar alle partijen weten: de mobilisatie moet efficiënter. Begin dit jaar confronteerde toenmalig minister van Defensie Mychajlo Fedorov de bevolking met twee pijnlijke statistieken. Twee miljoen Oekraïners worden gezocht wegens het ontwijken van de mobilisatie, van wie een deel illegaal naar het buitenland is gevlucht. Tegelijkertijd zijn 200 duizend militairen afwezig zonder verlof – een misdrijf waar 5 tot 10 jaar celstraf op staat.
Het tekort aan militairen stamt uit 2023, toen de massale toestroom van gemotiveerde vrijwilligers terugliep. Een mislukt tegenoffensief en een gebrek aan toewijding van Europa en de Verenigde Staten verbrijzelden het geloof in de verdrijving van het Russische leger. Een oorlogseinde raakte uit zicht. Mobilisatie kwam door het gebrek aan een afzwaaidatum bekend te staan als een enkele reis. Uitputting en twijfels over de competentie van bevelhebbers leidden tot vluchtende militairen.
Ondanks het tekort houdt het Oekraïense leger al vierenhalf jaar stand tegen het grotere Russische leger. Daarmee heeft het alle verwachtingen in het buitenland overtroffen. Maar nu neemt de druk toe om opnieuw op eigen kracht een hervormingsslag te slaan.
Het afgematte Russische invasieleger krijgt binnenkort versterking, waarschuwt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij zei vorige week dat het Kremlin een nieuwe mobilisatiegolf plant na de Russische parlementsverkiezingen in september. Volgens Zelensky, die zich baseert op zijn inlichtingendienst, gaat president Vladimir Poetin nog dit jaar ‘enkele honderdduizenden Russen’ mobiliseren. Ook waarschuwt Zelensky dat Rusland versterking krijgt van tienduizenden Noord-Koreaanse militairen.
‘Het is maar een klein probleem’
Oekraïense militairen komen nu al handen tekort. ‘De jongens zijn uitgeput’, zegt ‘Zwarte’, de bijnaam van een artilleriebevelhebber van de 67de brigade, tijdens een schaars bezoek aan zijn gezin in Kyiv. Zijn houwitzer wordt door vier mensen bemand, terwijl er zes nodig zijn.
Hij vindt het moeilijk om in Kyiv te zien dat er nog altijd mannen op terrassen zitten die met andere zaken bezig lijken dan de landsverdediging. Hij gaat met zijn gezin naar een rustige plek buiten de hoofdstad. ‘Ik wil zo snel mogelijk ontsnappen uit de Kyiv-bubbel. Ik wil het allemaal niet zien.’
Veel geharde militairen halen hun schouders op over de reeks incidenten bij de mobilisatie van burgers. ‘Het is maar een klein probleem’, zegt Roman, een veteraan van de 95ste brigade die vier jaar aan het front zat als verkenner. Toen zijn broer dit jaar sneuvelde, maakte hij gebruik van de optie om naar huis te gaan. Nu runt hij een organisatie om militairen, veteranen en hun familieleden te steunen.
Andere landgenoten mijdt hij. ‘Wij praten niet met kerels die de afgelopen vijf jaar in hun appartement hebben gezeten’, zegt Roman. Hij koestert afgrijzen over twee buren die een begrafenis oversloegen uit angst om te worden aangehouden door rekrutingsagenten.
Elke minister van Defensie erkent dat de mobilisatie hervorming nodig heeft. Mychajlo Fedorov, de vierde defensieminister sinds de invasie, was ermee bezig. Hij kondigde contracten aan met betere voorwaarden en een vastgestelde termijn, gevolgd door een tijdelijke vrijstelling van de mobilisatie. Maar zijn hervormingen waren nog niet voltooid toen vorige maand ook hij door Zelensky werd ontslagen, na een conflict met de eveneens ontslagen legerleider Oleksandr Syrsky.
Nu ligt de druk op de schouders van de nieuwe defensieminister, Jevhen Chmara, en de nieuwe legerleider Mychajlo Drapaty. Van hen wordt niet alleen een mobilisatiehervorming in oorlogstijd verlangd, maar ook een afrekening met de restanten van een Sovjet-mentaliteit onder bevelhebbers. Alleen dan gaat het aantal vluchtende militairen omlaag, stellen critici.
‘Ik dacht: dit is niets voor mij’
Dat zeggen de deserteurs zelf ook. Een van de 200 duizend Oekraïense deserteurs is de 29-jarige Roman, die net als andere militairen om veiligheidsredenen niet met achternaam in de krant wil. Hij vocht twee jaar als infanteriesoldaat in de voorste linies, maar voelde zich respectloos behandeld door zijn bevelhebbers. ‘Mijn knieën waren naar de klote, maar ze zeiden dat ik deed alsof.’ Toen hij zag dat strijdmakkers klappen kregen van bevelhebbers, nam hij de benen. ‘Ik dacht: dit is niets voor mij.’
Voor de 49-jarige Andri was de maat al sneller vol. De manager van een beveiligingsbedrijf werd in april gemobiliseerd, ondanks een hernia en hartproblemen. Toen hij tijdens een militaire training liet weten pijn te hebben, werd hij naar eigen zeggen genegeerd. Voordat hij het front bereikte, maakte Andri zich uit te voeten.
De geharde militair vluchtte al twee keer. De eerste keer omdat zijn bevelhebbers hem en zijn makkers op een in hun ogen kansloze aanvalsmissie stuurden, de tweede keer omdat hij werd uitgekafferd en mishandeld. Hij zegt: ‘Ik was 200 procent efficiënt als militair en alsnog gebruikten ze geweld tegen me.’
Twijfelachtige competenties en misdragingen van commandanten verklaren een deel van de deserties. Sommige brigades zijn berucht om missies met zware verliezen en de brute behandeling van militairen.
Onlangs stelden de Oekraïense autoriteiten een onderzoek in naar aanleiding van journalistieke onthullingen door nieuwssite Babel over martelingen, zelfmoorden en 26 verdachte sterfgevallen tijdens trainingen bij het 425ste Aanvalsregiment, beter bekend als het ‘Syrsky-regiment’, naar de ontslagen legerbevelhebber die het regiment oprichtte. Nabestaanden verklaarden dat lichamen tekenen van mishandeling vertoonden. Een militair zei negen zelfmoorden te hebben gezien en zelf achter een rijdende terreinwagen te zijn gebonden.
De eenheid die wel aanspreekt
De drie deserteurs die de Volkskrant sprak – Roman, Andri en Oleksi – staan te wachten bij een aanmeldcentrum van een legereenheid die ze wél vertrouwen. In het centrum – een donkere, betonnen hal – staan houten tafels met computers die bemand worden door bebaarde militairen. Aan de muur hangt de slogan: ‘Schrijf je naam in de geschiedenis.’
Het Derde Legerkorps is een van de populairste onderdelen van het Oekraïense leger en heeft een eigen hr-afdeling met een vacaturedienst. Het ‘Derde’ krijgt zoveel aanmeldingen dat het nauwelijks afhankelijk is van de mobilisatie. Slechts 20 procent van de nieuwe rekruten zijn gemobiliseerden, buitenlandse vrijwilligers en gedetineerden die hun straf afkopen door het leger in te gaan. Alle anderen zijn Oekraïners die zich vrijwillig aanmelden.
Het ‘Derde’ bewijst samen met andere gerespecteerde legeronderdelen dat Oekraïners nog steeds bereid zijn om de strijdkrachten in te gaan, zolang ze vertrouwen hebben in de omgeving waarin ze terechtkomen. Populair zijn brigades met een eigen militaire opleiding, humane bevelhebbers en ondersteuning voor gewonden en familieleden. Brigades trekken ook aanmeldingen door rekruten te laten solliciteren op functies waarvoor ze een voorkeur hebben.
‘Ik ken het ‘Derde’ als een geharde, gedisciplineerde eenheid die goed omgaat met zijn eigen personeel’, zegt Oleksi, de gevluchte militair met tatoeages op zijn gezicht. ‘En ze zijn goed in pr.’
Het Derde Legerkorps dankt zijn reputatie deels aan eigen marketing. Geen eenheid is er zo mee bezig als het ‘Derde’. Het heeft tientallen designers, cameramensen en pr-deskundigen in dienst. Hun YouTube-kanaal, met beelden van gevechten, muziekclips van eigen artiesten en interviews met bevelhebbers, trekt miljoenen kijkers. Hun billboards hangen door heel Oekraïne.
Wervingsteksten sluiten aan bij de stemming in het land. De campagne in de zomer van 2023 had de slogan ‘doe mee aan de beslissende slag’. Het tegenoffensief mislukte, de teksten werden aangepast. Een campagne in de winter van 2024, toen Rusland het Oekraïense energienet bombardeerde, beeldde Russen af als zombies. ‘We speelden in op de perceptie van Russen in onze samenleving als onmenselijke folteraars’, zegt Anna Kostjoetsjenko, lid van het pr-team van het Derde Legerkorps.
Er volgde een campagne met modellen, waarin schaars geklede vrouwen worden gered door mannelijke militairen, en een campagne waarin Oekraïners wordt voorgespiegeld dat ze zichzelf zullen vinden bij het Derde. ‘De boodschap: word een betere versie van jezelf’, zegt Kostjoetsjenko. De huidige campagne draait om onoverwinnelijkheid.
De boodschappen slaan aan. Het ‘Derde’ is dankzij eigen rekrutering uitgegroeid tot een van de grootste legeronderdelen. Desalniettemin beslaat het korps maar een fractie van de gehele strijdkrachten.
‘Er is geen andere weg’
De meeste brigades leunen op de mobilisatie. Gedwongen rekrutering blijft nodig, zei Zelensky’s stafchef Kyrylo Boedanov dit voorjaar. ‘We voeren de meest verschrikkelijke, grootschalige, totale oorlog. Een oorlog waaraan miljoenen mensen deelnemen. Er is geen andere weg. Anders zal het land simpelweg ten onder gaan.’
Boedanov zei dat ‘excessen’ bij de mobilisatie ‘op alle mogelijke manieren’ moeten worden aangepakt. De nieuwe legerleiding ging vorige week om tafel met de Oekraïense ombudsman om de mobilisatie te verbeteren. Een ding is zeker: dat gaat tijd kosten.
En dus blijft dit voorlopig de dagelijkse werkelijkheid: midden in Kyiv staat een jonge vrouw op straat te huilen. Oleksandra heeft net telefoon gekregen van haar moeder met het bericht dat haar vader is aangehouden door rekruteringsagenten. Tijdens een vakantie in het Karpatengebergte is hij uit de auto gehaald bij een checkpoint. ‘Hij is 57 jaar’, zegt Oleksandra met trillende lippen. De tranen biggelen over haar wangen. Ze kijkt de verslaggevers van de Volkskrant smekend aan. ‘Zegt u mij alstublieft: gaan ze mijn vader wel goed behandelen?’
Bij 5. Russia warns UK of ‘consequences’ over reports Ukraine using British drones in attacks
The Guardian, 18 augustus 2026, https://www.theguardian.com/world/2026/aug/18/moscow-warns-uk-over-reports-ukraine-using-british-drones-to-attack-russia
Moscow has threatened the UK with “consequences” after reports that British drones have been used to strike targets on Russia’s mainland for the first time. Ukraine used drones made by two UK companies as part of a so-called deep strike campaign, the Sunday Times reported.
Kyiv has stepped up its attacks on Russia this year, with long-range missiles and swarms of drones increasingly targeting military industries and energy facilities.
It has also targeted giant depots for Wildberries – Russia’s largest online retailer – burning billions of pounds worth of merchandise and bringing the war home to the Russian public more than four years into Moscow’s full-scale invasion of Ukraine.
Russia’s embassy to the UK said in a statement on Monday that the reports “confirm that London is deliberately opting for an escalation of the Ukraine crisis” and accused Britain of “seeking to contain Russia and inflict maximum damage on it by proxy”.
“London’s actions will inevitably carry consequences for which it will have to answer,” it said.
“The deeper its involvement in the conflict and the greater its support for Kyiv’s terrorist machinery, the higher the price it will pay.”
A Ministry of Defence spokesperson said: “Britain stands shoulder to shoulder with Ukraine and we are committed to providing the equipment Ukraine needs to defend itself against Putin’s illegal invasion.
“Russia should be in no doubt about the resolve of this government to stand against Russian aggression, in Ukraine and against the UK and our allies.”
Ukraine’s strategy of long-range drone strikes is thought to be intended to cut Moscow’s revenue for the war and make Russian citizens feel the impact of the invasion.
It launched three times as many such strikes in July as it did in January, according to data from Acled, an independent conflict monitor.
Repeatedly hitting deep into Russia has forced its military to stretch air defences over a larger area.
Russia’s defence ministry said on Saturday that it had shot down 598 Ukrainian drones over 19 Russian regions, as well as the Black Sea, the Azov Sea and the annexed Ukrainian peninsula of Crimea.
Officials said on Monday that Ukrainian long-range attacks on Russia had killed seven people overnight, while five civilians died in Ukraine after strikes by Moscow’s forces.
Russian missile attacks on Tuesday killed 10 people and injured a eight in a village in Ukraine’s north-eastern Kharkiv oblast, the regional governor said.
The strike on the village of Pechenihy damaged 10 private buildings, a cafe, a post office, a shop and at least seven cars, Oleh Syniehubov said on Telegram.
A rapid development of largely homegrown technologies, including the Flamingo cruise missile and the FP-1 long-range fixed-wing drone from Fire Point, have allowed Ukraine to bomb warehouses, oil refineries, ports and military facilities up to 1,500 miles (2,400km) from its border.
Ukraine can now almost match the deep-strike capability that Russia has had since the beginning of the war using large drones and cruise missiles, though it does not possess the high-speed ballistic missiles that Moscow frequently uses.
At the same time, both sides’ air defences are stretched to the point of near exhaustion, leading to a rise in civilian casualties and worries that the impact of the conflict beyond the immediate frontlines will only increase into the winter.
Bij 6. Trump ballroom official held quiet Kremlin talks
Financial Times, 18 augustus 2026, https://archive.ph/szsii
Rodney Mims Cook Jr showed Russian officials pictures of his ‘dacha’ at Vladimir Putin’s flagship economic forum
The US official overseeing Donald Trump’s contentious White House ballroom extension held talks with Kremlin officials in Russia this summer as part of a quiet diplomatic mission, according to people familiar with the matter.
Rodney Mims Cook Jr, chair of the US Commission of Fine Arts, was given a diplomatic passport and extensive briefings before attending Vladimir Putin’s flagship economic forum in St Petersburg in June, where he met Kremlin officials and was assigned a diplomatic security detail, the people said.
An enthusiast for Russian culture, Cook presented his trip as a “cultural visit” where he showed photographs of his “dacha” in Atlanta. US secretary of state Marco Rubio said in June that he was “not aware” of the delegation to St Petersburg. But the US hoped unlikely envoys such as Cook can help break the diplomatic deadlock over Russia’s war in Ukraine, two of the people said. One of the people Cook met was Anton Kobyakov, a senior aide to Putin, according to a person familiar with the matter.
Cook was the first US official to attend the St Petersburg International Economic Forum, a showcase international event known as “Putin’s Davos”, since 2018. The US boycotted the forum a year later in protest at the arrest of a prominent American businessman and had stayed away over the invasion of Ukraine.
Despite Russia’s efforts to show life was going on as normal, Ukraine’s escalating drone campaign put the war front and centre at the conference.
When he was going to breakfast with a friend at the Winter Palace on the opening day, Cook witnessed a Ukrainian drone strike on a Russian refinery on the Neva as he was crossing Palace Square, sending huge plumes of black smoke billowing over the city. “Too close for comfort,” he told the FT.
Cook declined to comment on his meetings with Russian officials, whether Trump had asked him to pursue the outreach or whether he would return there in the near future. “There are many requests. We’re working on that now,” he said.
A White House official said the US “continues to play a constructive role in speaking to both sides in working towards bringing the war to an end” and that Trump was “optimistic” about securing a peace deal.
A US official said Cook attended the St Petersburg forum as chair of the US Commission of Fine Arts to further bilateral cultural ties.
But the Russia trip carried heavy symbolism for the prospect of reviving diplomacy.
At a panel called “Russia-US: Dialogue of Cultures”, Cook displayed photographs of his own “dacha” in Atlanta, which he said was built in the “Russian wooden vernacular, which has touched my heart over the decades”.
He then gave a lengthy presentation on the historic Russian churches, public buildings and country homes he has helped renovate since he first visited the country in the 1990s.
“I know Russian culture, and I know most of the leadership of their cultural institutions,” he told the FT. The roundtable of senior Russian officials and cultural dignitaries, some of whom are under US sanctions, “included most of my old friends, which was really a great homecoming”, Cook added. “The personal connection between all of us was very clear.”
Cook recounted a visit to the grave of Louisa Catherine Adams, the infant daughter of John Quincy Adams, the first US ambassador to Russia, where he laid flowers and read a prayer. Cook was accompanied by Vladimir Tolstoy, a former longtime cultural adviser to Putin and great-great-grandson of War and Peace author Leo Tolstoy. “We’ve been friends for decades. He’s a superstar,” Cook said.
During his presentation, Cook avoided mentioning the war in Ukraine until the end, when he said: “My children don’t feel this anymore. We must educate them to understand this. But we must be at peace in order to achieve these goals . . . Help us do this.”
At a question-and-answer session with Putin the next day, Cook passed on a “good hello from your friend, President Trump”, adding: “We have a lot of ideas to talk about between our two capital cities in the next week.”
Putin thanked Cook and said he “pushed the puck back” to Trump. Cook sourced a hockey puck from a friend and placed it on the Resolute Desk in the Oval Office “much to President Trump’s amusement”, he said. “So the message was conveyed.”
While in St Petersburg, Cook said he requested a private performance of Soviet composer Dmitri Shostakovich’s Symphony No 7, written during Nazi Germany’s siege of Leningrad during the second world war, by a 150-piece orchestra.
Cook told Putin culture and music had helped St Petersburg survive the war and said his native city would also have been spared destruction when the Union captured it during the US civil war.
“If only Atlanta had had Shostakovich, maybe, quite possibly, my beautiful city would be as intact as this beautiful place is,” Cook told Putin to a round of applause. “It is what essentially broke the German lines surrounding the city [during the siege of Leningrad] and it was the beginning of the end for the Nazis. The Russians used their music as a weapon and it worked,” Cook told the FT. “That’s one of the things I started to discuss while I was there . . . Let’s use music as a reason for a ceasefire and finish this war and really firm up a treaty.”
Bij 7. Iran signals readiness for ‘US ground operations’ as strategy shifts gear
Al Jazeera, 17 augustus 2026, https://www.aljazeera.com/news/2026/8/17/iran-signals-readiness-for-us-ground-operations-as-mou-expires
Iran’s more offensive posture comes after Trump commented that the US would soon make the Strait of Hormuz its territory.
Iranian authorities have signalled they could shift to a more offensive approach to the war with the United States as a Memorandum of Understanding (MoU) with Washington expires.
Brigadier General Yadollah Javani, head of the political bureau of the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), told state television on Sunday night that his forces were ready to take whatever action is needed to defend the country.
Tensions between Iran and the US over control of the Strait of Hormuz have continued to rise despite a ceasefire being agreed between them in June. While the MoU effectively collapsed after fighting restarted last month, the agreement officially expires on Monday. “The enemy started the war and our efforts have been defensive, although they might take on an offensive aspect,” said Javani.
He did not elaborate on what exactly the offensive measures could entail, but said opponents should expect “strategic surprises”.
IRGC spokesman Hossein Mohebbi last week identified US and regional allies’ infrastructure – such as energy networks, power plants and internet-connected systems – as potential targets, if the US hits Iran’s civilian infrastructure.
Hardline Iranian politicians and media outlets have discussed the idea of mounting a ground incursion against US interests in Bahrain and Kuwait if Washington invades Iran.
Analysts have raised questions over the feasibility of that and the risks involved, while there is no recent indication that the US is planning ground operations in Iran.
Advertisement
The Iranian emphasis on offensive deterrence against the US comes after Supreme Leader Mojtaba Khamenei, viewed as a hardliner, consolidated his power by appointing several IRGC old guard and confidants to key military and security positions last week.
Khamenei said Major General Ahmad Vahidi’s rise to commander-in-chief of the IRGC must represent a mix of “maximum deterrence” with readiness for “powerful offensive operations against the enemy”.
Vahidi said Khamenei’s leadership and the Iranian armed forces had managed to “bring to its knees the most heavily-armed army in world history” after the US and Israel launched strikes in Iran on February 28, starting fierce fighting between the two sides.
US President Donald Trump reiterated on Friday his claim that Iran was defeated in the war while facing a naval blockade acting as a “wall of steel”. He also said the Strait of Hormuz would “pretty soon” be declared US territory.
The White House later suggested that comment was a joke, but Iran’s army chief, Amir Hatami, reacted by setting a $30,000 reward for any man who kills or captures a US soldier, if they are involved in any ground operation on Iranian soil. Women would be given twice the reward if they managed such a feat, he added.
“Our hands are open in terms of reaching the aggressors and they will become more open through our initiatives,” Hatami said, referencing recent Iranian attacks on US forces in Jordan.
Mohsen Rezaee, who has the powerful position of secretary of the Supreme National Security Council, suggested that the Trump administration might have been considering ground operations on Iranian territory, but held off as a result of “half-baked plans”.
Rezaee said that the US Central Command had refrained from hitting Tehran or northern Iran during the two-week flareup in fighting in July, instead attacking about 50 cities in 15 provinces.
He believed that the purpose of the air raids was to prepare for a ground assault to take control of the Strait of Hormuz and potentially reach nuclear facilities in Isfahan, where highly-enriched uranium is suspected of being buried under the rubble of US strikes.
Bridges, roads, maritime control towers, radar and other coastal installations, and military facilities were struck to cut off logistical supplies to southern Iran, Rezaee noted.
“They had not calculated that to land troops for the Strait of Hormuz, it’s not doable with 40,000-50,000 soldiers, you must bring at least 100,000 people,” he said. “You must cross the Zagros Mountains and be able to pass the Fars province.”
Iranian media and commanders have reported in recent weeks that scenarios are in place to defend individual islands and coastal areas in southern Iran that the US military might consider seizing. They include the critical oil export terminals on Kharg Island.
Iranian territories around the Strait of Hormuz have been reinforced with rapid-response units.
Army spokesman Mohammad-Reza Akraminia said last week that the aim will be to prevent any foreign troops landing on Iranian territory.
“If the Americans enter one of our islands, we will certainly target them on our own islands, let alone on other countries’ soil,” he told state TV.
Authorities have also signalled they are ready for any unrest provoked by separatist groups near Iran’s western borders with Iraq and Turkiye, or in the east with Pakistan and Afghanistan.
The IRGC has reportedly bolstered defences and continued to launch missile and drone strikes against armed groups based in Iraqi Kurdistan.
Iran shrugs off expired MoU
Javani, the political chief of the IRGC, said in a separate interview on Monday that the Strait of Hormuz will only fully reopen when Washington implements commitments agreed under the MoU signed in June.
Iran’s Ministry of Foreign Affairs said that a two-month window to halt fighting was not specifically mentioned in the MoU text. The ministry also dismissed that the expiration had any particular significance to the war with the US, or Tehran’s ongoing talks with Oman regarding Hormuz.
“It has been proven many times that the Islamic Republic of Iran is not a party to devise its policies under pressure, ultimatums and deadlines. We decide based on our evaluations of what guarantees national interests and security,” Baghaei told reporters during a briefing on Monday.
He said the talks with Oman have so far been delayed in producing an arrangement on the partial reopening of Hormuz due to legal and technical complexities, the multiple actors involved and “ill-wishing parties” seeking to spoil the process.
Parliament speaker and chief negotiator, Mohammad Bagher Ghalibaf said during a speech on Sunday night that the MoU was a “document of pride and victory in the field of diplomacy”.
Ghalibaf insisted that the Islamic Republic had emerged “victorious”, both politically and militarily, from the war with the US and Israel.
“I don’t mean that we destroyed their armies, I mean that they attacked us while clearly and repeatedly citing nine objectives, but did not achieve any of these goals at any level. That was the biggest abject failure for the US and the Zionist regime,” he said.
Ghalibaf has not yet managed to convince the Iranian leadership to agree on a long-term diplomatic resolution with the US to end the war.
Bij 8. US Military Awards Raytheon With $22.9 Billion Contract To Ramp Up Tomahawk Missile Production
Antiwar.com, 17 augustus 2026, https://news.antiwar.com/2026/08/17/us-military-awards-raytheon-with-22-9-billion-contract-to-ramp-up-tomahawk-missile-production/
Raytheon has landed a massive $22.9 billion contract with the US military to dramatically ramp up the production of Tomahawk missiles, as US arms makers continue to cash in on the US-Israeli war against Iran.
The US fired over 1,000 Tomahawk missiles into Iran during the conflict, nearly one-third of the pre-war inventory, according to analysis from the Center for Strategic and International Studies (CSIS).
All available evidence suggests that Tomahawk missiles were what was used when the US bombed the Shajareh Tayyebeh Elementary School in Minab, southern Iran, an attack that killed at least 156 people, including 120 schoolchildren.
Raytheon currently produces 60 Tomahawk missiles per year, but under a new agreement with the US War Department, it plans to ramp up production to more than 1,000 per year, according to a press release from RTX Corporation, Raytheon’s parent company.
“Tomahawk is the Navy’s most important strike weapon, able to target hostile forces hundreds of miles away without ever risking the lives of our sailors,” said Raytheon President Phil Jasper.
“We are making significant investments in our workforce, technology, supply chain, and facilities to dramatically boost production capacity and meet surging demand,” Jasper added.
The news comes after the US military awarded massive contracts to Lockheed Martin to ramp up production of air defense munitions depleted in the Iran war, including a $35 billion deal for THAAD interceptors and a $58.6 billion contract for Patriot PAC-3 interceptors.
Bij 9. Kushner-Netanyahu Talks Allow Continued Israeli Strikes in Gaza, Source Says
Haaretz, 17 augustus 2026, https://archive.vn/QLwKS
The reported agreement comes after Israel’s political leadership instructed the military earlier this month not to carry out targeted killings in Gaza without the IDF chief of staff’s approval. The sides also agreed to launch sanitation infrastructure works.
A meeting between Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu and U.S. envoy Jared Kushner on Monday ended with an agreement to allow Israel to continue carrying out targeted strikes in Gaza for now, even as the sides say they seek to advance a broader plan for the territory’s reconstruction, a source familiar with the talks told Haaretz.
The reported agreement comes after Israel’s political leadership instructed the military earlier this month not to carry out targeted killings in Gaza without the IDF chief of staff’s approval. Troops were only allowed to carry out unauthorized strikes in cases of imminent danger. An Israeli strike last week that killed at least two people in Gaza was the government put the limitations in place.
The three-hour meeting in Jerusalem also produced a preliminary plan calling for Hamas to begin handing over its weapons to a team led by the International Stabilization Force’s Commander Jasper Jeffers for their destruction, though Israeli officials expressed skepticism about the feasibility of fully disarming the group and demilitarizing the Gaza Strip.
The meeting was attended by Kushner, Netanyahu, Trump’s Gaza envoy Nickolay Mladenov, former British Prime Minister Tony Blair and U.S. Ambassador to Israel Mike Huckabee.
The sides also reached an agreement to begin work on sanitation infrastructure to prevent disease outbreaks and contamination of groundwater and coastal waters, while broader reconstruction would not begin until Hamas is disarmed, the source said.
The meeting, which the source described as positive and substantive, focused in detail on how to advance the Board of Peace’s plans in the coming weeks. According to the source, the Board of Peace representatives told Netanyahu they see an opportunity to implement the Gaza deal, while adding that they understand the negative effect it has on Israeli public opinion.
In a statement issued after the meeting, Netanyahu’s office said the sides “had deep and constructive discussions,” adding that it was agreed to establish two working groups, one focused on demilitarization and another on sanitation. The office added that “clean water and other public health issues” in Gaza “also impact the people of Israel.”
Bij 10. Donald Trump’s cuts to military drills stir doubts about US resolve in Asia
Financial Times, 18 augustus 2026, https://archive.ph/oeyYN (zie ook Trump haalt uit naar bondgenoot Zuid-Korea en paait de dictator van Noord-Korea, NRC, 17 augustus 2026, https://archive.ph/p2Hul#selection-1227.3-4669.351 en Trump’s Iran strategy opens Pacific security gap, Axios, 17 augustus 2026, https://www.axios.com/2026/08/17/us-allies-pacific-aircraft-carrier-gap)
Decision comes as Pentagon pulls ships from Indo-Pacific to Middle East and Iran war depletes weapons stockpiles
Donald Trump’s decision to scale back joint military exercises with South Korea has deepened concerns about US reliability among Indo-Pacific allies who were already nervous about his rhetoric on Taiwan.
On Sunday, hours before US and South Korean forces were to start their annual Ulchi Freedom Shield exercises, Trump declared on Truth Social that the drills would send a “hostile” message to Pyongyang, echoing North Korea’s criticism that it was a “rehearsal for a war of aggression”.
The abrupt decision came on the heels of the USS George Washington aircraft carrier strike group setting sail from the Pacific for the Middle East, in a move that will leave the region without a US carrier as China continues to take a more aggressive stance in the region.
Michael Green, head of the United States Studies Centre in Sydney, said one US ally likened working with the Trump administration to “going into space with Sigourney Weaver” in the movie Alien. “The latest monster to spring from the ceiling was the president’s threat to cancel US military exercises with South Korea,” said Green, who served as the top White House Asia adviser to George W Bush.
The recent developments, which come five weeks before Chinese President Xi Jinping is expected to visit Washington, have undermined US efforts to reassure allies by telling them to focus on Trump’s actions, not his rhetoric.
Elbridge Colby, the top Pentagon policy official, told an audience in Manila last week that the US would “not engage in peacocking” but would “speak softly” while carrying “the world’s biggest stick” — a paraphrase of Theodore Roosevelt’s remark in 1901 before he became president.
But Trump’s decree to reduce military drills that most experts say help deter Pyongyang and send a message to China has sparked new anxiety about Washington’s commitment to the region, according to officials who spoke privately to avoid antagonising the US president.
Asian allies were already concerned about the impact of Trump’s Iran war, which has severely depleted US weapon stockpiles and significantly delayed arms deliveries, including Tomahawk missiles for Japan.
Tokyo was also alarmed last year when Trump did not defend Prime Minister Sanae Takaichi after Beijing attacked her for saying Japan would become involved in a war over Taiwan if China invaded the country.
“Trump administration officials have trumpeted the ‘quiet, relentless strengthening of deterrence’ in Asia. But they are sending critical munitions and naval assets from Asia to the Middle East, while cancelling military exercises with Asian allies,” said Zack Cooper, an Asia security expert at the American Enterprise Institute.
“The administration is walking more softly in Asia, but they seem to have forgotten to bring along their big stick,” added Cooper, who has also heard concern from Asian officials about the impact of the reduced exercises.
The developments undermine what several people said had been robust efforts by Pacific Command, which oversees US military operations in Asia, to continue strong co-operation with allies under President Trump.
The Pentagon has, for example, stepped up military co-operation with the Philippines, including inviting a record number of allies this year to participate in the largest-ever annual bilateral joint military exercise.
The US, Japan and South Korea expanded their annual trilateral exercise known as “Freedom Edge” last year. But the order to cut exercises with Seoul has reminded allies they cannot be complacent about US support.
Green said that while trust in the US was at the lowest on record in two critical countries, Japan and Australia, “support for the alliance with the US remains about the highest ever among frontline US allies in Asia”.
Green attributed that to the “unprecedented China threat” as well as confidence in US public, congressional and military support for alliances.
The Pentagon declined to comment on the concerns from allies but said it was “actively working on executing” Trump’s order to reduce the exercises.
The nervousness comes as Trump prepares to welcome Xi to Washington next month. Allies are anxious about Trump’s Taiwan policy after he said in Beijing in May that US arms sales to Taiwan were a “good bargaining chip”.
While Trump has approved more weapons sales to Taipei than any US president, including a record $11.1bn package in December, his delay in approving a planned $14bn bundle has raised alarms in Taiwan.
Many defence experts oppose the reduction in joint exercises with Seoul, but Jennifer Kavanagh, a military analyst at Defense Priorities, a think-tank, said the US was too stretched globally and should urge allies to do more to defend themselves.
“The US shouldn’t fight a war with North Korea for South Korea,” Kavanagh said. “I would rather have the US pushing South Korea to do more to fight itself. I don’t see cancelling exercises as pulling the rug out from under them. It is a signal that they need to start moving more quickly to increase their own defence.”
Some experts said South Korea had itself to blame. Among Trump officials’ frustrations with Seoul were that it had not unveiled any projects in its pledge to invest $350bn in the US, as agreed in the countries’ trade deal.
“South Korea is playing a dangerous game,” said Nick Snyder, an Asia expert at the Hudson Institute and former chief of staff to deputy secretary of state Christopher Landau.
“They can’t sit on the sidelines and not be helpful with Iran and then expect the president to pay for exercises that help defend their interests.”
The White House rejected claims that Trump was undermining alliances, saying he had “successfully made America respected again”. White House spokesperson Anna Kelly said: “The president . . . is righting decades of wrongs of his predecessors by ensuring all of our diplomatic relationships are reciprocal.”
Bij 11. VS test loyaliteit Navo-bondgenoten, Finse president bevestigt: ‘Ik zie dit niet als druk’
BNR, 17 augustus 2026, https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10608374/vs-test-loyaliteit-navo-bondgenoten-finse-president-bevestigt-ik-zie-dit-niet-als-druk
De Verenigde Staten ondervragen NAVO-bondgenoten inderdaad over hun steun voor Amerikaanse doelstellingen, zegt Finland. Het land heeft een vragenlijst gekregen over bijvoorbeeld Amerikaans optreden in het Midden-Oosten en het kopen van Amerikaanse wapens, op een moment dat de VS nadenken of en waar uit Europa ze beschermende troepen willen weghalen.
Persbureau Bloomberg berichtte vrijdag over de enquête, die ook Nederland zou zijn voorgelegd. Finland gaat te zijner tijd antwoorden, zei president Alexander Stubb maandag. Maar hij beweert dat niet te doen met het pistool op de borst. ‘Ik zie dit niet als druk. Dit is de manier waarop de huidige Amerikaanse regering te werk gaat.’
Op de vraag of Finland in zijn antwoord kritiek op de VS zou kunnen uiten, antwoordde Stubb dat niets het land daarvan weerhield. ‘Er zijn kwesties waarover we het met de Verenigde Staten eens zijn en kwesties waarover we het oneens zijn. Te zijner tijd zullen we ook deze vragenlijst beantwoorden.’
Evaluatie
De VS kondigden in juni aan te gaan evalueren waar ze nog militairen willen legeren. Ze kijken naar wat militair het best is, verzekerden ze. President Donald Trump zelf verbond de terugtrekking van troepen meermaals aan kritiek op de VS.
Bij 12. Navo-kritiek van Trump geeft vleugels aan militair verbond ‘Joint Expeditionary Force’
Financieel Dagblad, 17 augustus 2026, https://fd.nl/politiek/1606807/navo-bashing-trump-geeft-vleugels-aan-maritieme-joint-expeditionary-force
Het was een hoogst opmerkelijke toespraak die de Britse generaal Gwyn Jenkins eind april in Londen afstak. De ‘First Sea Lord’ van de Britse marine kondigde aan dat hij met negen andere landen, waaronder Nederland, een gezamenlijke zeemacht wil oprichten. Deze ‘multinationale maritieme macht’ onder Britse leiding moet ‘gezamenlijk trainen, oefenen en zich voorbereiden’. Indien nodig dient ze ‘onmiddellijk te kunnen vechten, met échte capaciteiten en échte oorlogsplannen en écht geïntegreerd’, sprak bevelhebber Jenkins vol vuur.
Groot nieuws zou je denken, maar in Nederland bleef het stil. Dat kwam mede omdat het ministerie van Defensie in Den Haag meteen meldde dat de Brit in zijn speech wel érg ver voor de troepen was uitgelopen. Van een gezamenlijke marine in wording is geen sprake, verklaarde een woordvoerder destijds tegen het FD. Wel klopt het volgens haar dat Nederland een van de landen is die medio april een intentieverklaring heeft getekend met het VK, Denemarken, Zweden, Noorwegen, Finland, Litouwen, IJsland, Letland en Estland. Ze beloofden toen hun maritieme samenwerking verder te versterken.
Al sinds 2014 trekt Nederland steeds intensiever op militair gebied op met het VK en de noordelijke en Baltische staten. Op initiatief van Londen richtten deze landen in dat jaar de Joint Expeditionary Force (JEF) op, toen nog zonder Helsinki, Stockholm en Reykjavik. Finland en Zweden, die op dat moment nog niet eens Navo-lid waren en sterk hingen aan hun lange traditie van neutraliteit, sloten zich in 2017 bij de JEF aan. Dat was zelfs voordat ze in 2022 lieten weten zich bij de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie te voegen. Navo-lid IJsland kwam in 2021 bij de JEF, en ook overweegt Canada zich aan te sluiten.
De JEF, die binnen de Navo-structuren opereert en een hoofdkwartier heeft in het Britse Northwood, richt zich specifiek op de bescherming van het noordelijk deel van het transatlantisch gebied. Dit omvat de Noord- en Oostzee, het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan en het Hoge Noorden, inclusief het Deense Groenland. Alle tien landen liggen in die regio en voelen zich sinds de annexatie van de Krim in 2014 door Rusland bedreigd door het Kremlin. ‘Rusland blijft de grootste dreiging voor onze veiligheid’, sprak generaal Jenkins in april. Oekraïne is dan ook een zogeheten ‘nauwe partner’ van de JEF.
Al vanaf 2018 is de JEF ‘volledig operationeel’, laat het ministerie van Defensie weten. Bovendien houdt het militaire samenwerkingsverband vanaf mei 2019 geregeld gezamenlijke oefeningen, soms ook samen met Canada en Oekraïne. Daarnaast heeft het verbond sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 óók politiek steeds meer handen en voeten gekregen. Zo houden de tien JEF-regeringsleiders nu ieder jaar een top, net zoals de Navo dat doet. De JEF-top in Helsinki was in maart een van de eerste buitenlandse optredens van de nieuw aangetreden D66-premier Rob Jetten.
Ook de JEF-defensieministers komen tegenwoordig geregeld bijeen. Toch is de JEF bij het grote publiek nog altijd vrijwel onbekend. Daarom zes vragen en antwoorden over nut en noodzaak van dit militaire verbond:
- Wat moeten we met de Joint Expeditionary Force als we de Navo al hebben?
Twaalf jaar geleden kregen de Navo-landen voor het eerst sinds de Koude Oorlog weer door hoe gevaarlijk Rusland kan zijn. Tegelijkertijd wisten ze dat ze daar maar weinig tegenover konden stellen vanwege de jarenlange bezuinigingen op defensie. Daarom omarmden ze op de Navo-top van 2014 het ‘framework of nations’-concept. Hierbij neemt een groter land (de framework nation) de leiding over een groep kleinere landen om samen te oefenen en tekortkomingen weg te werken. Kleinere landen sluiten zich vrijwillig aan en voegen specifieke eenheden of middelen toe. Dit werkt goedkoper en efficiënter dan ieder voor zich, en leidt in theorie tot een krachtigere Navo. De JEF maakt officieel overigens geen deel uit van de Navo, al mag het wel bijdragen aan Navo- en ook VN-missies van de Navo.
Binnen de JEF is het VK de ‘framework nation’. Volgens de Britse ambassadeur in Nederland Chris Rampling vervult ‘de JEF inmiddels een cruciale rol bij de afschrikking van dreigingen en de verdediging van de noordflank van de Navo’. Het VK wil toewerken naar een ‘hybride marine’, met veel meer (onderzee)drones en onbemande vaartuigen, en hoopt zijn JEF-partners mee te nemen in deze ‘dronificering’. Rampling: ‘We moeten de krachten bundelen, onze militaire capaciteiten samenvoegen en versterken, en nauwer samenwerken tussen overheden, strijdkrachten en het bedrijfsleven vanwege de huidige dreiging.’
- Heeft de JEF een bewezen meerwaarde ten opzichte van de Navo?
Groot voordeel van de JEF is de flexibiliteit en de regionale, vooral maritieme focus, meent defensieonderzoeker Karen van Loon van Instituut Clingendael. De JEF kan zelfstandig in actie komen bij een potentieel vijandige handeling als – naast het VK – slechts één ander land dit wil. Daarbij vergeleken is de Navo ‘een logge tanker’, zegt Van Loon.
Davis Ellison van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) beaamt dat de Navo bij unanimiteit besluit, wat met 32 niet altijd gelijkgestemde lidstaten soms even duurt. ‘Als er ergens een incident is, is het allereerst aan het land waar dit voorval plaatsvindt, om te reageren’, zegt hij. ‘Daarna kan het hulp krijgen van een of meerdere JEF-landen, zolang de Navo geen consensus heeft. Tot slot zou de Navo kunnen uitrukken, is de gedachte.’ De JEF is daarmee volgens Ellison ‘een reserveparachute voor als de Navo niet snel genoeg optreedt.’
- Is de JEF al concreet in actie gekomen?
Jazeker. In het najaar van 2023 ontdekten Navo-landen (vermoedelijke) sabotageacties in de Oostzee. Zo raakten een gaspijpleiding en een datakabel tussen Finland en Estland beschadigd. In reactie daarop activeerde de JEF in december 2023 voor het eerst een ‘JEF Response Option’. Alle tien landen gingen vaker patrouilleren in de Noord- en Oostzee. Inmiddels hebben ze vaker zo’n Response Option gelanceerd, waaronder operatie Nordic Warden in 2024. Daarbij hielden monitoringssystemen op schepen en vliegtuigen van alle JEF-landen intensief de Russische schaduwvloot en de onderzeese infrastructuur in de gaten.
- Kan de JEF de Navo op termijn vervangen nu het bondgenootschap onder grote druk staat door het toedoen van president Donald Trump?
Niemand wil af van de Navo, maar Van Loon erkent dat de VS ‘de grote olifant in de kamer’ zijn. Ook hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga van de Universiteit Leiden beaamt dat er in Europa onzekerheid bestaat of de VS het continent te hulp komen schieten bij een Russische aanval.
‘Trump is eigenlijk best wel op de hand van Vladimir Poetin’, vindt Osinga. ‘Dan is het natuurlijk wel fijn als Europa een aantal flankerende veiligheidsstructuren heeft, zoals de JEF. Ook is er al een Europeanisering van de Navo gaande, bijvoorbeeld door te zorgen dat op alle Navo-hoofdkwartieren een goede eerste of tweede man of vrouw uit Europa zit. Er wordt ook niet voor niets gepraat over het optuigen van een Europese Veiligheidsraad.’
- Is het toeval dat de JEF in september de oefening ‘Lion Protector’ houdt in het Hoge Noorden, na de dreigementen van Trump over inlijving van Groenland?
Toeval bestaat niet, zegt Osinga. De Russische activiteiten in het Hoge Noorden, zowel met onderzeeërs als met de schaduwvloot, nemen volgens hem enorm toe. De JEF-landen, Noorwegen voorop, kijken hier al langer bezorgd naar en oefenen vaker in het Arctisch gebied. Osinga: ‘De JEF geeft met Lion Protector een signaal aan de VS én Rusland af dat zij de veiligheid van deze regio serieus nemen.’ Trump verwijt Denemarken immers de veiligheid van Groenland te hebben verwaarloosd. Volgens de Republikein ‘wemelt’ het rond het eiland van de Chinese en Russische schepen die hun kans ruiken nu het ijs in het mineraalrijke Hoge Noorden wegsmelt.
Volgens Ellison van denktank HCSS kan de JEF met Lion Protector óók laten zien dat Europa wel degelijk verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen veiligheid. Trump noemde de Europese Navo-landen eerder ‘klaplopers’ die de VS de kastanjes uit het vuur laten halen.
- Moeten de JEF-landen een gezamenlijke marine oprichten, zoals de First Sea Lord wil?
Osinga noemt dat ‘niet heel interessant’. Er gaat volgens hem dan ‘veel energie’ zitten in het optuigen van structuren rond leiderschap en organisatie, terwijl dit vaak weinig toegevoegde waarde heeft. ‘Wat je wilt, is dat alle landen bij een crisis naadloos en snel kunnen samenwerken.’
Volgens Van Loon kan de JEF wel uitgroeien van het huidige ‘gelegenheidsverband naar een permanent bruikbaar crisisinstrument’, mét meer aanwezigheid in vredestijd. Bijvoorbeeld via meer surveillance, inlichtingenuitwisseling, patrouilles en afschrikking. ‘De focus van de JEF op het Hoge Noorden wordt geopolitiek alleen maar belangrijker. Ik denk dat we daar meer van gaan zien.
Bij 13. CDA wil defensiebudget inzetten voor veiligere N9 bij Sint Maartensvlotbrug
Noordkop247, 17 augustus 2026, https://noordkop247.nl/nieuws/cda-wil-defensiebudget-inzetten-voor-veiligere-n9-bij-sint-maartensvlotbrug/
Het CDA vraagt staatssecretaris Boswijk om te onderzoeken of het defensiebudget kan worden ingezet voor een omlegging van de N9 bij Sint Maartensvlotbrug. De rijksweg loopt daar dwars door het dorp en kruist een storingsgevoelige vlotbrug, wat volgens het CDA al jaren voor gevaarlijke situaties en opstoppingen zorgt.
Met de groei van de marinebasis in Den Helder neemt ook het militaire verkeer over de N9 toe. De CDA-afdelingen in Noord-Holland Noord en de CDA-statenfractie vinden daarom dat het groeiende defensiebudget mede kan bijdragen aan een oplossing die zowel bewoners als Defensie ten goede komt.
Eerder stelden de CDA-fractie in de Tweede Kamer en de CDA-statenfractie al vragen over de situatie op de N9. Met de gezamenlijke oproep hopen de CDA-afdelingen dat er nu serieus wordt gekeken naar het omleggen van de weg.
Situatie
“De situatie bij Sint Maartensvlotbrug is al jaren onhoudbaar. Nu de Marine groeit en het defensiebudget meestijgt, is het logisch dat een deel daarvan wordt ingezet voor een veilige en toekomstbestendige N9”, aldus Menno van Oerle namens de CDA-afdelingen in Noord-Holland Noord.De brief is mede ondertekend door de CDA-fractievoorzitters van Den Helder, Schagen, Hollands Kroon, Alkmaar, Dijk en Waard, Heiloo, Castricum, Bergen, Egmond en Schoorl en door CDA Noord-Holland.
Bij 14. Natuurorganisaties bezorgd over nieuwe plannen Defensie
BNNVARA.nl, 14 augustus 2026, https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/natuurorganisaties-bezorgd-over-nieuwe-plannen-defensie
Natuurmonumenten en LandschappenNL maken zich ernstig zorgen over nieuwe plannen voor uitbreiding van militaire oefeningen door heel Nederland. Defensie heeft deze plannen vorige maand ter inzage gelegd. De komende jaren wil Defensie, in afwachting van de aankoop en aanleg van nieuwe oefenterreinen, fors meer gaan oefenen binnen de huidige militaire terreinen. Deze liggen bijna allemaal in of dichtbij beschermde natuurgebieden. Defensie wil hierbij vrijgesteld worden van Nederlandse (natuurbeschermings)wetten, maar heeft tegelijkertijd een onvolledig plan voorgelegd. Belangrijke onderzoeken over de effecten op de natuur ontbreken volledig. De organisaties trekken hiervoor aan de bel in haar ingediende zienswijze en roepen Defensie op haar plannen op pauze te zetten.
Informatie ontbreekt
In de plannen van Defensie ontbreekt allerlei essentiële informatie. Zo is er geen verplicht onderzoek dat nagaat of de natuurlijke kenmerken en het bereiken van natuurdoelen van een beschermd natuurgebied (zoals een Natura 2000-gebied) overeind blijven. Ook ontbreekt een milieueffectrapportage en is het blokje over hoe Defensie denkt zich te verhouden tot internationale wetten en regels niet ingevuld. Informatie over hoe Defensie denkt schade aan de natuur te gaan compenseren is ook niet toegevoegd. Met een enorme toename van bijvoorbeeld het aantal vliegtuigbewegingen en laagvlieguren van helikopters, vliegen en schieten bij duisternis, intensiever gebruik van schietterreinen, varen op hoge snelheid, oefeningen met drones en meer is schade aan kwetsbare natuur zeer waarschijnlijk.
Terug naar de tekentafel
Jeroen de Koe, directeur Natuurmonumenten: “We snappen het belang van extra ruimte voor militaire oefeningen en hebben dus begrip voor de wens van Defensie om uit te breiden. Maar de plannen moeten volledig zijn, zodat omwonenden, natuurorganisaties en uiteindelijk politici het voorstel in zijn volledigheid kunnen beoordelen. Op sommige plekken in het land gaat het om vier-, vijf- of zelfs zeventien keer zoveel helikopteroefeningen op een militair oefenterrein dan nu. En dat zonder dat er zicht is op de effecten daarvan.”
“Ik denk dat ook mensen rondom militaire oefenterreinen geen idee hebben wat er op hen afkomt. Defensie positioneert zichzelf als natuurpositief ministerie met draagvlak in de maatschappij maar deze plannen staan daar totaal haaks op. Dus wij roepen Defensie op haar plannen op pauze zetten en terug te gaan naar de tekentafel”. Meer militaire oefeningen in toch al kwetsbare natuurgebieden kunnen een grote bedreiging zijn voor de natuur en biodiversiteit.
Nationaal Programma Ruimte voor Defensie
Naast de wet Defensiegereedheid werkt Defensie aan het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) waarin zij ruimte zoekt voor nieuwe militaire oefenterreinen. Natuurmonumenten riep Defensie eerder op om samen met natuurorganisaties, boeren en andere betrokken partijen, te zoeken naar slimme oplossingen waarin ruimte voor Defensie én ruimte voor natuur elkaar kunnen versterken.
Guido van Leemput
