Is de Democratische Republiek Congo (DRC) op weg om een conflictgebied te worden waar drones een cruciale rol gaan spelen? Alles wijst erop dat dit inderdaad het geval is, aangezien het gebruik van deze toestellen aanzienlijk toeneemt. Zowel het regeringsleger, met steun van West-Europese huurlingen, als de rebellen gebruiken maken van de drones voor diepgaande aanvallen.
De Wazalendo-milities, bondgenoten van de Congolese regering, hebben onlangs verschillende drones neergehaald die door de rebellen werden ingezet voor surveillance. Dit toenemende gebruik van drones past in de ambitie van de Congolese regering en de regerende partij, de Union de Démocrates pour le Progrès Social (UDPS). Sinds augustus 2023 streeft de UDPS naar de opbouw van een militaire en bewakingsdronenvloot met een toegewezen budget van 100 miljoen dollar. Het doel is om de operationele capaciteit van het Congolese leger in het oosten van het land te versterken door gevechtsdrones te integreren, waardoor de veiligheid wordt verbeterd en de regio wordt gestabiliseerd. Dit project wordt mogelijk al gerealiseerd met een operationele basis in Kisangani.
Respect voor het humanitair recht?
Voldoet het gebruik van drones in dit conflict aan het internationaal humanitair recht? Volgen de militairen en hun operators de fundamentele principes van onderscheid, voorzorg, proportionaliteit en noodzakelijkheid?
Ter illustratie: om een rebellenleider van de Twirwaneho-groep uit te schakelen, gebruikte het Congolese leger drones en slaagde erin om de voormalige militair en overloper Makanika Rukundo te doden, evenals zijn rechterhand, commandant Sematama, te verwonden. Bovendien werd de luchthaven van Minembwe herhaaldelijk het doelwit van drone-aanvallen. Senator Nyarugabo verklaarde zelfs dat deze aanvallen burgerdoden hebben veroorzaakt.
De opkomst van drones bij de M23-rebellen
Tegelijkertijd maken de rebellen van M23 steeds actiever gebruik van drones. Nog voordat Kavumu viel en Bukavu werd ingenomen, hadden ze deze technologie al geïntegreerd in hun militaire operaties, wat een nieuwe dynamiek in het conflict in de DRC benadrukt. Zoals eerder vermeld, gebruiken ze drones om Congolese soldaten te bespioneren en strategische doelwitten te identificeren.
De laatste neergehaalde drone was een EOS C03 TVOL, geproduceerd in Estland. Het is algemeen bekend dat Rwanda de afgelopen jaren verschillende militaire uitrustingen heeft aangeschaft als onderdeel van overeenkomsten met Estland. De grote vraag blijft: komen de gebruikte drones uit de Rwandese vloot? Tot op heden heeft het Congolese leger geen volledige details vrijgegeven, waardoor deze vraag onbeantwoord blijft.
Ewing Amadi Saluma
