Aan:
De minister van Binnenlandse Zaken
De minister van Buitenlandse Zaken
De Nederlandse leden van de Europese Commissie en het Europees Parlement
De fractievoorzitters van de politieke partijen in de Tweede Kamer
Betreft: Bescherming huidige en voormalige medewerkers van het Internationaal Strafhof en VN-functionarissen.
Geachte minister, geachte leden van de Europese Unie, geachte fractievoorzitters,
Met grote bezorgdheid vragen wij uw aandacht voor de sancties van de Verenigde Staten tegen rechters, aanklagers en andere medewerkers van het Internationaal Strafhof (ICC) en VN-medewerkers.
Deze sancties hebben ingrijpende gevolgen. Betrokkenen worden uitgesloten van het internationale betalingsverkeer en de toegang tot hun bankrekening of betaalkaart verliezen. Zo verloor de Franse ICC-rechter Nicolas Guillou de toegang tot zijn Visa-kaart en kon hij vrijwel geen internationale betalingen meer doen. Omdat Amerikaanse ondernemingen een groot deel van het internationale betalingsverkeer beheersen, werken de Amerikaanse maatregelen ook rechtstreeks door in Europa.
Dit is onaanvaardbaar. Rechters, aanklagers en VN-rapporteurs moeten hun werk onafhankelijk en zonder intimidatie kunnen uitvoeren. Het onderzoeken van mogelijke oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide behoort tot de kern van de internationale rechtsorde. Sancties tegen mensen die dit werk verrichten, bedreigen niet alleen het ICC en de Verenigde Naties, maar ook de Europese rechtsstaat en soevereiniteit.
Nederland is bovendien gastland van het Internationaal Strafhof en draagt daarom een bijzondere verantwoordelijkheid. Een mondelinge veroordeling van de sancties is belangrijk, maar niet voldoende. Er zijn nu concrete beschermingsmaatregelen nodig.
Wij roepen de Nederlandse regering, de Europese Unie en de Nederlandse politieke partijen daarom op om:
1. banken en betaalorganisaties die in Europa actief zijn te verplichten hun dienstverlening aan gesanctioneerde ICC-medewerkers en VN-rapporteurs voort te zetten;
2. een onafhankelijk Europees betalingssysteem of noodvoorziening in te richten, zodat betrokkenen toegang houden tot hun salaris, bankrekening en betaalmiddelen;
3. Europese wetgeving, waaronder het zogenoemde Blocking Statute en zo nodig het anti-dwanginstrument, daadwerkelijk in te zetten tegen de extraterritoriale werking van Amerikaanse sancties;
4. het ICC en zijn medewerkers juridische, financiële en diplomatieke bescherming te bieden;
5. gezamenlijk en publiekelijk duidelijk te maken dat politieke druk of financiële uitsluiting het onafhankelijke werk van internationale rechters, aanklagers en VN deskundigen niet mag belemmeren.
Wie de internationale rechtsorde werkelijk wil verdedigen, moet ook de mensen beschermen die haar in de praktijk uitvoeren. Wij verzoeken u daarom dringend om snel en gezamenlijk op te treden en het publiek te informeren over de maatregelen die u gaat nemen.
Met vriendelijke groet, namens de werkgroep Wilpf
(Women’s International League for Peace and Freedom) Nederland
Willo Buskes
Voorzitter
