Update Militariseringswet (Wet op de Defensiegereedheid) november 2026
Na een drukke septembermaand is de parlementaire behandeling van de Wet op de Defensiegereedheid (WoDG) nu in een fase van afwachten beland. Door verschillende fracties werden in het zogenaamde “schriftelijk verslag” meer dan 900 vragen gesteld die door de minister van Defensie dienen te worden beantwoord. Hiervoor hebben wij bij enkele fracties input geleverd. De Vaste Kamercommissie van Defensie nam eind september daar bovenop ook nog eens het besluit om een onafhankelijke wetenschapstoets te laten uitvoeren op de impact van de wet en op mogelijke alternatieven. Kennelijk worden de zalvende woorden van de minister van Defensie over de handhaving van democratische waarborgen niet helemaal vertrouwd. De exacte reikwijdte van deze toets is ons niet bekend. Wij hebben aan de rapporteurs wel enkele suggesties gedaan. 10 december staat alvast gepland als datum voor bespreking van de uitkomsten van de wetenschapstoets. Intussen wordt na de beantwoording van de 900+ vragen nog een tweede ronde van vragen verwacht. Bij Defensie denken ze nu dat de wet midden volgend jaar in werking zal treden. De Tweede Kamerleden die wij hierover spreken noemden dat een zeer optimistische inschatting. En dat was nog voor de politieke crisis die inmiddels rond het Belastingplan voor 2027 is uitgebroken. Komen er nieuwe verkiezingen of komt er na een tussenformatie een kabinet van een andere politieke signatuur? Wie het weet mag het zeggen. En wat dit betekent voor de verdere parlementaire behandeling van de wet is op dit moment onzeker.
Intussen blijven lokale bestuurders kritisch over de impact van de wet omdat hun bevoegdheden bij beslissingen over de inrichting van de “fysieke leefomgeving” worden uitgehold en omdat een evenwichtige afweging van belangen door de WoDG onmogelijk wordt gemaakt omdat de Krijgsmacht vrijwel geheel eigenmachtig kan besluiten. Misschien wordt de WoDG dus wel een thema bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten in maart volgend jaar. Wij zullen binnenkort in elk geval wat suggesties doen voor de programma’s die politieke partijen voor die verkiezingen schrijven.
Wij hielden intussen ook nog informatiebijeenkomsten over de wet in Leeuwarden, Amsterdam en Breda. Die bijeenkomsten leiden op sommige plekken tot acties. Zo wordt ondermeer door leden van de Regiokring Utrecht ingesproken op een vergadering van Provinciale Staten op 18 november. En in Leeuwarden beraden activisten en omwonenden van de vliegbasis zich over acties na een zogenaamde COVM bijeenkomst begin november, waarin Defensie harde taal sprak over de toename van nachtvluchten met F-35s. Hier en daar worden ook brieven geschreven aan Tweede Kamerleden. De Regiokring Groningen deed dat als eerste en in Den Haag is hier inmiddels ook een avond voor gepland. Data en locaties van alle ons bekend acties plaatsen we op de WoDG webpagina.
Wij zien de kritiek op de WoDG toenemen. Juristen maken er zich inmiddels zo druk over dat ze een heel nummer van het deftige Nederlandse Juristenblad er aan wijdden. Vijfduizend demonstranten toonden zich eind september in Amsterdam bezorgd over de toenemende oorlogskoorts en zien de WoDG heel duidelijk als een symptoom van die koorts. En het verzet gaat gaat door. Wij blijven ons verzetten tegen afschaffing van de democratische rechtsstaat zogenaamd om haar beter te beschermen. U toch ook?
Werkgroep WoDG
Mark Akkerman, Stan Baggen, Philip Lemmens, Martijntje Smits

